Superwizja wsparciem dla indywidualizacji

Napisał(a) Redakcja środa, 29 grudnia 2010 15:23

W systemie oświaty zachodzą ciągłe zmiany – i to się raczej nie zmieni. Każda zmiana może wzbudzać strach i opór, ale również ekscytację i oczekiwanie. Dla nauczycieli zmiany nie są łatwe, wymagają czasu i wysiłku zarówno od każdego z osobna, jak i od całego zespołu.

Proponujemy Państwu pomoc w radzeniu sobie z trudnościami, jakie towarzyszą zmianie. Posłuży do tego metoda superwizji. Superwizor pomaga grupie spojrzeć krytycznie na swoją pracę i głębiej poznać siebie. Pomaga uczestnikom udoskonalić swoje kompetencje zawodowe i osiągnąć lepsze wyniki. Celem superwizji jest też poprawa umiejętności pracy zespołowej.

Dlaczego metoda superwizji?

Jesteśmy przekonani, że praca nad sobą to dobry początek myślenia o pracy z dziećmi. Nauczyciel buduje dobre relacje z uczniem, jeśli jest świadomy siebie, jeśli zdaje sobie sprawę, jakie metody uczenia się i nauczania preferuje, i dlaczego. Warto by poznał swoje mocne i słabe strony i wiedział, jak jego własny profil poznawczy wpływa na procesy nauczenia-uczenia się.

Nauczyciel, jak każdy człowiek boi się zmian, zapomina czasem, że możliwe są nawet zmiany na lepsze, i że może na nich skorzystać.

Zapoznaj się z ofertą superwizji Punctum.

W superwizji nie chodzi jedynie o podanie nauczycielowi wskazówek co do dalszego postępowania z uczniem. Ważniejsze, by spojrzał na sytuację oczami swojego ucznia. Superwizja jest refleksją nad tym, co wydarzyło się w klasie; superwizor pomaga:

• Lepiej rozumieć uczniów.
• Zidentyfikować stosowane przez siebie oddziaływania pedagogiczne.
• Uświadomić sobie charakter kontaktów interpersonalnych z uczniami.
• Poszukiwać lepszych sposobów uczenia i wspierania rozwoju uczniów.

W trakcie superwizji korzystamy nie tylko z własnych doświadczeń, ale również z doświadczeń innych osób z zespołu. Skuteczne uczenie się oznacza tu również konieczność sięgania do fachowej literatury (wiedza teoretyczna).


Różne wersje oferowanej przez Punctum superwizji:


1. Klasyczna superwizja

Bierze w niej udział trzech – czterech nauczycieli oraz superwizor. Każdemu nauczycielowi poświęcona jest oddzielna sesja. Nauczyciel przedstawia na niej problem, który chciałby omówić z grupą. Opowiada, na czym polega trudna sytuacja, z którą miał do czynienia, jak wobec niej się zachował, jakie nasuwają mu się pytania i przypuszczenia. Później uczestnicy dzielą się uwagami, radami i pomysłami. Powinni przy tym zaufać emocjom, jakie towarzyszą słuchaniu prezentacji.

Korzyści z tej formy superwizji:

• pomoc w rozwiązaniu problemu,
• lepsze poznanie siebie,
• poznanie innych
  
  co pomaga zbudować sprawnie działający zespół

2. Indywidualzan hospitacja

Nauczyciel zaprasza superwizora na swoją lekcję. Wcześniej przygotowuje dla niego notatkę, w której informuje o profilach poznawczych uczniów, przedstawia także własny profil poznawczy (rodzaje inteligencji, systemy reprezentacji, kanały wiodące, dominacja półkulowa). Może przedstawić sytuację w przybliżeniu (np. w klasie dominują kinestetycy dla których kanał wzrokowy jest najwolniejszym kanałem, ale jest również kilku wzrokowców i dwóch słuchowców), może też scharakteryzować każdego ucznia.

Korzyści z tej formy superwizji:

• 
  pomoc w uświadomieniu sobie, jak, własny profil poznawczy wpływa na proces nauczania,
• wskazówki, co warto kontrolować w sobie, jak skorygować oddziaływania edukacyjne,
• pomoc w lepszym planowaniu zadań,
• pomoc w dostosowaniu określonych ćwiczeń do konkretnych uczniów.

3. Wzajemne hospitacje

Ta forma pozwala nauczycielom wspierać się wzajemnie w doskonaleniu swojej pracy. Jest skuteczna, jeśli uczestnicy będą pamiętali, że hospitacja służy wzajemnej pomocy, nie zaś ocenianiu. Taka forma sprzyja wzrostowi świadomości co do własnych kompetencji, pozwala też określić umiejętności, które należałoby rozwinąć. Dostarcza też wiedzy o kompetencjach innych nauczycieli. Dzięki temu każdy członek zespołu wie, jak może wykorzystywać umiejętności kolegów, gdy staje wobec bieżących wyzwań. Proponowane szkolenie Jak praktykować wzajemne hospitacje może być wzbogacone o dodatkowe moduły dotyczące pracy z uczniami:

• rozwój kompetencji,
• rozwój myślenia społecznego,
• rozwój myślenia wyższego rzędu,
• problemy z motywacją i koncentracją,
• rozwój kompetencji językowych i związanych z nimi problematów pojawiających się w trakcie rozwoju osobniczego.

4. Superwizja w grupie

Uczestnicy analizują przygotowane przez siebie projekty lekcji na ten sam temat. Każdy nauczyciel tworzy i spisuje scenariusz (lekcji/dnia pracy) dla swojej klasy, uwzględniając swój schemat prowadzenia zajęć i potrzeby uczniów. Pisze też co wie na temat własnego profilu poznawczego oraz profilów uczniów swojej klasy. Nauczyciele wymieniają się scenariuszami – każdy dowiaduje się, jak inni zrealizowaliby zajęcia. Analizują podobieństwa i różnice w sposobach organizacji zajęć, wyborze metod, technik, sposobów indywidualizowania. Następnie rozpoczyna się debata między uczestnikami. Superwizor pomaga uświadomić sobie różnice, wzbogacać własny repertuar oddziaływań wychowawczych i projektować plan działań/zmian, jakie można by zastosować w najbliższym czasie. Spotkania tego typu mogą być powtarzane co 2-3 miesiące. Można wówczas doskonalić proces nauczania-uczenia się. Nauczyciele obserwując zmiany własnych oddziaływań i ich skuteczność próbują sobie odpowiadać na pytania:

• 
  Czy każdy uczeń biegnie już po swoim torze?
• Czy dzięki temu osiąga lepsze wyniki?
• Jak rozwija się motywacja zewnętrzna i wewnętrzna uczniów?
• Czy uczeń zwiększa swoją autonomię, czyli przejmuje stopniowo kierowanie własnym procesem uczenia się (czego się uczyć, jak się uczyć, po co się uczyć?)

5. Tworzenie programu

Indywidualna forma pomocy nauczycielowi w tworzeniu trzyletniego programu nauczania, opartego na nowych podstawach programowych. Program ten oczywiście musi zawierać postulaty indywidualizacji. Nauczyciel powinien mieć przygotowany opis własnego profilu poznawczego oraz profile swoich uczniów. Dzięki tej formie superwizji nauczyciel otrzyma wskazówki, jak pracować z konkretną klasą, jak wystrzegać się pułapek, jak maksymalizować potencjał uczniów. Metoda opiera się na samopoznaniu i uświadomieniu sobie zakresu własnych oddziaływań edukacyjnych. Pomoże nauczycielowi stać się organizatorem procesu uczenia się uczniów, a nie tylko osobą nauczającą.



6. Konsultacje indywidualne lub grupowe

Mogą dotyczyć konkretnych problemów i przypadków lub skoncentrować się na ogólniejszych zagadnieniach. Dobrze jest, gdy nauczyciel wcześniej jasno określi cele rozmowy. Może poddać głębszej refleksji i analizie sposoby zachowania się konkretnego ucznia, warunki jego powodzenia lub niepowodzenia w szkole, trudności wychowawcze jakie sprawia, dążenia życiowe, itp. Kontakty w "cztery oczy" stanowią dużą pomoc w ustaleniu właściwego postępowania z danym uczniem i w unikaniu błędów, na jakie narażony jest nauczyciel w swojej pracy. Konsultacje pomagają przewartościować swoje postawy.



Sądzimy, że tego rodzaju superwizje stworzą system wzajemnego dokształcania i doskonalenia się nauczycieli w szkole, który na bieżąco pomoże skuteczniej rozwiązywać problemy związane z pracą zawodową. Każdemu z Państwa życzymy, aby w swoim działaniu stawał się artystą.



Informacje organizacyjne:

• 
  Superwizję zorganizujemy w miejscu wskazanym przez klienta,
• Forma zajęć: ćwiczenia praktyczne, informacje zwrotne, instruktaż, praca z nagraniami filmowymi, debata, burza mózgów, konsultacje, tworzenie scenariuszy
• Grupę prowadzi superwizor (lub dwóch),
• Grupa: do 10 osób,
• Czas, częstotliwość dostosowana do potrzeb konkretnej grupy